Als ondernemer kom je er niet onderuit dat je belasting moet betalen. Maar dubbel belasting betalen wil natuurlijk niemand. Om dit te voorkomen is onder andere de deelnemingsvrijstelling in het leven geroepen. Zeker als je wilt investeren in een bedrijf of je in wilt kopen, dan krijg je op een gegeven moment bij het onderwerp bedrijf verkopen te maken met de deelnemingsvrijstelling. Maar hoe zit dat eigenlijk? Wanneer kan de deelnemingsvrijstelling toegepast worden en met welke deelnemingsvoorwaarden dien je rekening te houden? Hieronder lees je alles wat je moet weten.
Wat is deelnemingsvrijstelling?
Een deelneming betekent dat iemand een belang in een onderneming heeft. Bij een deelneming wordt deze onderneming door een ander gedreven. Deze situatie kan bijvoorbeeld voorkomen bij een ondernemer die een belang heeft in zowel een moeder- als een dochtermaatschappij.
De deelnemingsvrijstelling zorgt ervoor dat de winst die bij de dochtermaatschappij al eens is belast, niet nóg eens wordt belast bij de moedermaatschappij. Op die manier voorkomt de deelnemingsvrijstelling dat er over een winst die wordt gerealiseerd door gegroepeerde bedrijven dubbele belasting wordt geheven.
De deelnemingsvrijstelling valt in Nederland onder de Wet op de vennootschapsbelasting.
Wat is jouw bedrijf waard?
Vul onze calculator in en ontdek het vandaag!
Wat zijn de voorwaarden voor deelnemingsvrijstelling?
Er gelden verschillende voorwaarden:
- De deelneming is niet toepasbaar bij een belastingplichtige die als beleggingsinstelling wordt aangemerkt of bij een niet-kwalificerende beleggingsdeelneming. Bij een kwalificerende beleggingsdeelneming kan de vrijstelling wél worden toegepast.
- Fiscaal moet de deelneming minimaal 5% van het nominaal gestorte aandelenkapitaal omvatten (de minimale drempel voor een serieuze deelneming).
- Als je aan de minimale 5% voldoet, blijft het recht op deelnemingsvrijstelling nog drie jaar geldig, ook als je in die drie jaar onder de 5% grens belandt.
Het is aan te raden om een fiscalist te raadplegen om precies vast te stellen of en hoe de deelnemingsvrijstelling in jouw situatie van toepassing is.
Hoe werkt deelnemingsvrijstelling bij verkoop van een deelneming?
De deelnemingsvrijstelling voorkomt economische dubbele belasting van winsten (zoals dividenden en kapitaalwinsten) die voortkomen uit een deelneming. Bij verkoop van een deelneming gelden onder meer de volgende aandachtspunten:
- Kwalificerende deelneming: je moet in de regel minimaal 5% van de aandelen (of winstrechten) in een vennootschap bezitten.
- Subjectieve vrijstellingstoets: er wordt gekeken of de deelneming niet hoofdzakelijk is gehouden met het doel om dividenden vrij van belasting te ontvangen via constructies.
- Beleggingsdeelneming uitsluiting: als de deelneming primair wordt gehouden als belegging (vergelijkbaar met een fonds), kan de vrijstelling uitgesloten zijn.
- Operationele activiteiten: deelnemingen met echte operationele activiteiten versterken het argument dat het geen zuivere belegging betreft.
- Documentatie en administratie: houd gedetailleerde administratie bij over investeringsbeslissingen en het doel van de deelneming.
- Fiscale eenheid: de regels kunnen anders uitpakken wanneer je deel uitmaakt van een fiscale eenheid.
- Internationale aspecten: houd rekening met belastingverdragen en lokale regels bij buitenlandse deelnemingen.
- Advies van een belastingadviseur: gelet op de complexiteit is professioneel advies sterk aan te raden.
Lees ook ons blog over belasting bij de verkoop van een bedrijf voor meer context.

Wat zijn de voordelen van deelnemingsvrijstelling?
Het belangrijkste voordeel is dat er geen dubbele belasting wordt geheven over winst tussen moeder- en dochterorganisatie. Dit geldt voor dividenduitkeringen en voor winst die voortkomt uit de verkoop van een deelneming. De verkopende holding betaalt in dat geval geen vennootschapsbelasting over de verkoopwinst.
Zijn er ook nadelen?
Ja. Het voornaamste nadeel is dat negatieve resultaten uit een deelneming niet kunnen worden afgetrokken door toepassing van de deelnemingsvrijstelling. Verliezen uit een deelneming kunnen daardoor niet als aftrekpost worden gebruikt. Ook verwatering kan een probleem vormen: als er nieuw groeigeld wordt opgehaald en jouw belang daalt onder de 5%-grens, kan dat fiscale gevolgen hebben.
Voorbeeld deelnemingsvrijstelling
Stel: een moederbedrijf heeft 100% in een dochterbedrijf. Het dochterbedrijf maakt een winst van €200.000. Bij een vennootschapsbelastingtarief van 20% betaalt het dochterbedrijf €40.000 belasting en blijft €160.000 over. Dit bedrag wordt uitgekeerd als dividend. Dankzij de deelnemingsvrijstelling is dit dividend bij de moeder vrijgesteld van vennootschapsbelasting, waardoor de belastingdruk niet dubbel optreedt.
Meer weten over deelnemingsvrijstelling?
Denk je dat je in aanmerking komt voor deelnemingsvrijstelling? Wij kunnen helpen met advies en de juiste fiscale structuur bij verkoop of aanschaf van deelnemingen. Voor een volledige waardebepaling van een bedrijf kun je terecht bij onze waardebepaling diensten. Voel je vrij om contact op te nemen.






